Ο Υπουργός Οικονομίας και Εμπορίου εξέδωσε την 15η Σεπτεμβρίου απόφαση σχετικά με την καθιέρωση της εγγραφής προμηθευτών και εξαγωγέων στο ενιαίο ψηφιακό σύστημα εμπορίου (https://pts.ltnet.gov.ly/ - PTS) στο πλαίσιο της ρύθμισης των δραστηριοτήτων εξωτερικού εμπορίου. Η απόφαση ορίζει ότι οι εισαγωγείς και οι ξένες εταιρείες που προμηθεύουν εμπορεύματα υποχρεούνται να εγγραφούν στο εν λόγω σύστημα, προκειμένου να λάβουν πιστοποιητικό εγγραφής (κωδικό PTS,) εγκεκριμένο, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και προδιαγραφές.
Η απόφαση καθορίζει τα στάδια και τις ημερομηνίες εφαρμογής ως εξής:
Έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026: Μεταβατική περίοδος για την ολοκλήρωση των διαδικασιών εγγραφής στο σύστημα μέσω του συνδέσμου https://e-trade.ltnet.gov.ly/
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 η εγγραφή καθίσταται υποχρεωτική για τους εισαγωγείς και αλλοδαπούς προμηθευτές των οποίων οι συναλλαγές ή οι αποστολές προς τη Λιβύη ανέρχονται σε 1 εκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ ή περισσότερο ετησίως, με βάση το προηγούμενο έτος.
Από τις 31 Μαρτίου 2027 η υποχρέωση επεκτείνεται σε όλους τους εισαγωγείς και αλλοδαπούς προμηθευτές των οποίων οι συναλλαγές ή οι αποστολές προς τη Λιβύη ανέρχονται σε 100 χιλιάδες δολάρια ΗΠΑ ή περισσότερο ετησίως.
Η απόφαση ορίζει επίσης ότι το Δίκτυο Εμπορίου της Λιβύης (Libya Trade Network) θα είναι υπεύθυνο για την ηλεκτρονική διασύνδεση και ενοποίηση μεταξύ του ενιαίου ψηφιακού συστήματος (PTS) και των σχετικών ψηφιακών συστημάτων - όπως τραπεζικά, τελωνειακά, λιμενικά, ελεύθερων ζωνών, Εμπορικών και Βιομηχανικών Επιμελητηρίων καθώς και κέντρων τεχνικού ελέγχου εμπορευμάτων - συμπεριλαμβανομένου του συστήματος εμπορικής επαλήθευσης και προ-κοινοποίησης (TCN-ACI), με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών επαλήθευσης, την ολοκλήρωση των συναλλαγών και τη διευκόλυνση του εμπορίου. Η απόφαση περιλαμβάνει την υποχρέωση των αρμόδιων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων να τηρούν τις διατάξεις της στους αντίστοιχους τομείς τους.
Το νέο μέτρο αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την ψηφιοποίηση των διαδικασιών εξωτερικού εμπορίου ώστε να δοθεί στις αρχές μια πληρέστερη άποψη για τα εμπορεύματα που εισέρχονται και εξέρχονται από τη Λιβύη. Ο ευρύτερος στόχος είναι η μετάβαση του εξωτερικού εμπορίου της Λιβύης από τη διαχείριση κατακερματισμένων εγγράφων σε ένα πιο διασυνδεδεμένο ψηφιακό σύστημα. Εάν το PTS λειτουργήσει όπως προβλέπεται, θα μπορούσε να παρέχει τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στις κυβερνητικές υπηρεσίες σαφέστερη πληροφόρηση σχετικά με τις εμπορικές ροές, καθιστώντας παράλληλα πιο αποδοτικές τις διαδικασίες εκτελωνισμού και διεκπεραίωσης των αποστολών.
Για τις επιχειρήσεις, η αλλαγή θα μπορούσε να καταστήσει τις εμπορικές διαδικασίες πιο προβλέψιμες εάν τα διάφορα ψηφιακά συστήματα συνδέονται σωστά. Η καλύτερη πρόσβαση σε αξιόπιστα δεδομένα αποστολής θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει τις τελωνειακές αρχές να εντοπίσουν τις αποκλίσεις και να βελτιώσουν την εποπτεία.
Η Λιβύη έχει δοκιμάσει πολλά συστήματα καταγραφής και παρακολούθησης φορτίων τα τελευταία χρόνια, με προηγούμενες προσπάθειες να αντιμετωπίζουν αντίσταση από τμήματα της επιχειρηματικής και ναυτιλιακής κοινότητας. Ως εκ τούτου, το νέο σύστημα θα πρέπει να εξισορροπήσει την αυστηρότερη εποπτεία με πρακτικές διαδικασίες που δεν προσθέτουν περιττές καθυστερήσεις ή κόστος για τους εισαγωγείς και τους εξαγωγείς. Πολλοί επιχειρηματίες ανησυχούν ότι η Κεντρική Τράπεζα της Λιβύης και το τραπεζικό σύστημα δεν είναι επαρκώς προετοιμασμένες για να εφαρμόσουν τον νέο μηχανισμό εγκαίρως, ο οποίος μπορεί να δημιουργήσει δυσκολίες για τους εμπόρους και τους προμηθευτές, και να επηρεάσει την ροή της προσφοράς αγαθών και την είσοδό τους στην τοπική αγορά και υπάρχουν φόβοι για τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει αυτό στη διαθεσιμότητα των εμπορευμάτων κατά την πρώτη περίοδο της εφαρμογής της απόφασης,
